Decennialang kregen we te horen dat we ziek werden als gevolg van slechte genen, ofwel, je hebt gewoon pech. Deze gedachte is overigens nog steeds heel gangbaar binnen de ziekenhuizen. Dat deze gedachte niet juist is, werd duidelijk toen er onderzoek gedaan werd naar de epigenetica. Daarin wordt bestudeerd hoe omgevingsfactoren onze genen beïnvloeden.
Dat heeft een kentering gebracht in hoe we naar ziekte kijken. Je hebt dus geen pech, je bent dus zelf verantwoordelijk voor je aandoeningen. Althans, dat is op dit moment vaak de boodschap van de mensen die zich bezig houden met leefstijlgeneeskunde.
Dit geluid hoor je dan ook vaak uit de mond van goeroes die roepen dat je alleen maar hoeft te doen wat zij ook doen en dat je dan vanzelf weer gezond wordt.
Was het maar zo simpel.
Zoals gewoonlijk ligt de waarheid ergens in het midden.
Hoe zit het dan wel?
Je wordt geboren met een heleboel prima werkende genen, een aantal zieke, maar slapende genen en een aantal genen die anders werken door mutaties, maar die ooit een voordeel hebben gehad.
Die mutaties zijn ontstaan in tijden die een bepaalde aanpassing vereisten, maar die nu niet zo handig meer zijn in de huidige omstandigheden.
Je zou al die genen samen kunnen vergelijken met een orkest. Er zijn instrumenten die prachtig klinken, er zijn wat gebutste exemplaren en er zijn er die flink wat ervaring van de musici nodig hebben om er een mooi geluid uit te krijgen.
Om mooie muziek te kunnen produceren zijn er daarnaast ook nog wat omstandigheden die bepalen of het allemaal gaat lukken.
Het dak van de zaal moet niet lekken, de musici moeten in topvorm zijn en geen ruzie hebben met de dirigent.
Die omstandigheden kun je vergelijken met de levensomstandigheden waarin jouw genen goed kunnen functioneren.
Wanneer jij eet wat bij jouw genen past, niet teveel gif binnen krijgt, voldoende beweegt en slaapt en niet teveel of te weinig stress hebt, creëer je daarmee een optimale situatie.
Maar die optimale situatie is wel afhankelijk van de basis van jouw genoom. Als je pech hebt en een aantal gedeukte genen bij elkaar hebt, kan het zo zijn dat je nooit een geweldig resultaat behaalt. Zo zie je binnen een gezin soms twee uitersten, een dochter die alles kan eten en één die al dik wordt van het kijken naar een gebakje. De een wordt geboren als Ferrari en de ander als Deux-Chevaux. En beiden hebben zo hun sterke en zwakke eigenschappen.
Wie mijn stukjes vaker leest, weet dat ik me inzet voor de dames met lipoedeem. Deze aandoening wordt vaak gezien als louter genetisch, maar dat is gewoon te kort door de bocht. Er is wel degelijk ook bij lipoedeem veel te bereiken als je de levensomstandigheden optimaliseert. Maar daar wringt nu net de schoen.
Wat is optimaal voor de lipoedeempatiënt? Of voor de individuele lipoedeempatiënt?
Ehhh, wisten we het maar.
Want ook lipoeempatiënten hebben niet allemaal dezelfde genetische achtergrond. Daarom knapt de een op van een ketogeen dieet en doet ditzelfde dieet niets bij een dame met een dubbele mutatie op het gen wat ervoor moet zorgen dat je je lichaamsvet kunt afbreken.
Toch is zo’n genetische mutatie niet altijd een drama. Er bestaan manieren om hier toch iets aan te doen. Je kunt andere genen harder laten werken, of er zijn in bepaalde gevallen mogelijkheden om met behulp van specifieke stoffen het systeem te optimaliseren. Maar dan moet je wel weten over welke genen het gaat.
En juist dat is wat we nu aan het uitpuzzelen zijn. We zijn namelijk nu bezig om de meest voorkomende genetische afwijkingen bij lipoedeem in kaart te brengen.
Op 18 januari hebben we weer een lezing voor consumenten over lipoedeem (er is nog wel plaats, maar niet veel meer). Binnen een maand of twee hopen we zover te zijn dat we een stapje verder kunnen met deel 2. In deel 2 gaan we therapeuten opleiden om lipoedeempatiënten nog specifieker te helpen. En zullen we een vervolglezing geven voor de ons reeds bekende lipoedeempatiënten over de mogelijkheden van een genetisch onderzoek.
De conclusie is uiteindelijk dat we niet alleen onze genen, maar ook niet alleen de omstandigheden de schuld kunnen geven van onze aandoeningen. Het is altijd een combinatie van beiden.Wie pech heeft, moet er dus veel meer voor doen om gezond te blijven.
Yvonne van Stigt, master in de klinische Psycho, Neuro, Immunologie
Yvonne van Stigt
Laatste berichten van Yvonne van Stigt (toon alles)
- In één keer van je trauma af, kan dat? - 31 oktober 2021
- De diepere lagen van het ontstaan van lipoedeem - 24 oktober 2021
- Boos - 26 december 2020
- Verantwoordelijk - 19 december 2020
- Waarom wil niet iedereen een prikje? - 12 december 2020
Beste Yvonne,
In je stuk schrijf je dat jullie bezig zijn met de betrokken genen bij lipoedeem in kaart te brengen. Heb je daar meer informatie over? Zijn er bijvoorbeeld al publicaties uitgebracht? Ik zou er namelijk graag meer over willen lezen.
Met vriendelijke groet,
Kim.
Dag Kim,
Er is bijna niets onderzocht en daar gaan wij niet op zitten wachten. vandaar dat we het zelf gaan doen. Over epigenetica is al heel veel onderzoek gepubliceerd. Je kunt dit vinden op Pubmed als je de zoekterm epigenetics intikt.
hartelijke groet,
Yvonne van Stigt
Heel mooi geschreven en heel interessant. Ben met lyposuctie bezig en kan jammer genoeg niet komen. Dank, probeer alles te lezen en in de gaten te houden.