Vraag jij je ook regelmatig af in wat voor vreemde wereld we terecht gekomen zijn? En ben je ook zo verbaasd over de manier hoe mensen reageren? De manier waarop wij mensen op dit moment op elkaar reageren, voelt wel heel vreemd, maar is van evolutionair oogpunt gezien eigenlijk niet bijzonder. De huidige gedragspatronen zijn niets nieuws, die zijn in de biologie van de mens vastgelegd. Onze gedragspatronen zijn gewone, evolutionair bepaalde overlevingsstrategieën.

 

Op het moment dat de regering zich besefte dat er een ‘killervirus’ in Nederland gearriveerd was, ontstond er paniek. Die paniek was gebaseerd op de beelden en informatie uit het buitenland. Dat is op zichzelf niet gek. Iedereen, dus ook zij die Nederland door de storm heen moeten loodsen, voelt op zo’n moment angst of paniek. Dat kan niet anders, ook al lijk je koelbloedig en kalm aan de buitenkant, je brein geeft stresssignalen af en gevoelens van angst en paniek. Zo werkt de biologie.

 

Hoe werkt die biologie?

Angstaanjagende beelden die via ons netvlies binnenkomen, zorgen ervoor dat er een stressreactie op gang komt in ons brein. Dat zet ons systeem aan en er wordt adrenaline geproduceerd om te kunnen vechten of vluchten. Als dat niet kan zal de mens bevriezen. De vecht- of vluchtreactie was niet goed mogelijk gedurende een lockdown, dus is een groot deel van de bevolking ‘bevroren van angst’. Nu zal je misschien zeggen dat dit voor jou niet gold, maar ik vermoed dat heel veel mensen denken dat zij niet angstig zijn, maar dat zij door de adrenaline die vrijgemaakt werd de angst niet voelden.

 

Want dat is wat adrenaline bij iedereen doet.

  1. Adrenaline verdooft het gevoel, maar ook de pijn.
  2. Het verhoogt de bloeddruk en de bloedglucose.
  3. Het zorgt ervoor dat je super gefocust en minder empathisch bent.
  4. Adrenaline geeft je minder nuanceringsvermogen.
  5. Het zorgt ervoor dat je anderen niet ‘hoort’, dat je in een tunnelvisie terecht komt.
  6. Adrenaline vergroot de pupillen om beter te kunnen zien.
  7. Het zorgt ervoor dat je veel energie krijgt om lang door te gaan.
  8. Adrenaline wordt gemaakt uit dopamine, waardoor je bij veel stress minder dopamine overhoudt.
  9. Het maken van stresshormonen is altijd prioriteit, je verbruikt daarbij veel nutriënten.
  10. Het afbreken van stresshormonen vraagt veel van je lichaam.

 

Zoals je kunt zien is adrenaline geen hormoon om lang te produceren. Op de lange termijn sloopt het je systeem.

 

Vanuit het werkingsmechanisme van adrenaline is veel van ons gedrag (maar ook dat van onze regeringsleiders) herkenbaar en verklaarbaar. Het is dus volkomen logisch dat mensen in tijden van stress vasthouden aan hun overtuigingen.

 

Maar hoe komen we eruit?

Normaal gesproken maken we maar kort adrenaline aan, omdat de stof endorfine de stressreactie snel kan beëindigen. Endorfine wordt aangemaakt door te bewegen (vluchten en vechten is tenslotte beweging), maar ook door te lachen, te zingen en te knuffelen. Bij bevriezing zal dat niet lukken.

 

Als endorfine de stressreactie beëindigt, hebben we nog maar een kleine hoeveelheid van het tweede stresshormoon cortisol nodig om een lange termijnoplossing te vinden. Wanneer je de lange termijn oplossing gevonden hebt, kan de stressreactie beëindigd worden.

 

In de huidige situatie is er een aantal zaken die het evolutionair ontworpen stresssysteem in de war brengen.

  1. Vanuit een ‘freeze’ kun je moeilijk endorfine maken. Bewegen, lachen, zingen, dansen, knuffelen en elkaar ontmoeten zijn dan de manieren om dan alsnog endorfine te kunnen produceren. Maar dat zijn nu precies de zaken die nu niet toegestaan zijn. Vooral joggen of hardlopen zou nu een effectieve methode zijn om op een gezonde manier van de stress af te komen. Maar dat is niet voor iedereen weggelegd.
  2. Wie geen endorfine kan maken, gaat bijna als vanzelf op zoek naar exorfinen. Dat zijn stoffen die een vergelijkbaar (maar veel korter) effect op ons stresssysteem hebben als endorfine. Denk hierbij aan troostvoedsel, nicotine, drugs of andere verslavende middelen.
  3. Er zijn mensen die niet meer voldoende cortisol produceren om een lange termijnoplossing te kunnen vinden. Zij moeten daarom doorgaan op adrenaline. Dat zijn de mensen die al voor deze huidige crisis met chronische stress te maken hadden, of door bijvoorbeeld een ‘early life stress’ situatie al geprogrammeerd waren voor een hyperalertheid. Maar ook ontstekingsprocessen kunnen de cortisolproductie van de bijnier verminderen. Doorgaan op adrenaline kun je wel een aantal jaren volhouden, maar er komt een moment dat het systeem dat niet meer trekt. Dat noemen we dan een burn-out.

De biologie van de oplossing

Vanuit de biologie van de mens bekeken is de huidige crisis een uitdaging om op te lossen. Door het ontstaan van tunnelvisie bij degenen die de maatregelen (die geen rekening houden met de natuurlijke stressreductie mogelijkheden van de mens) bedenken, ontstaan er verschillende groeperingen in de bevolking. Mensen die in de ‘freeze’ gekomen zijn en die door de stress in een tunnelvisie blijven volharden. De groep die in staat is te blijven nuanceren is helaas in de minderheid.

 

Hoe komen we uit de crisis als ook regeringsleiders met adrenaline beslissingen nemen? Kunnen zij dan nog wel lange termijn oplossingen bedenken?

 

Vanuit de biologie van de mens is eigenlijk maar één weg uit. We komen eruit door niet meer te kijken en luisteren naar angstaanjagende berichten via de media. Richt je vooral op je eigen omgeving. Vanuit  ons oerontwerp zijn we nu eenmaal niet ontworpen om de angst van de hele wereld te verwerken. En we beëindigen de stressreactie door samen te lachen, dansen, zingen, knuffelen en vooral zoveel mogelijk te bewegen. Pas dan ontstaat er ruimte om een strategie te bedenken om de huidige crisis op te lossen.

 

Yvonne van Stigt, master in de klinische, Psycho, Neuro, Immunologie

 

 

 

 

The following two tabs change content below.

Yvonne van Stigt

Yvonne van Stigt wordt als evolutionair gezondheidsdeskundige veel gevraagd als spreker voor congressen en lezingen. Zij is afgestudeerd in de klinische Psycho Neuro Immunologie aan de Universiteit van Gerona (Spanje). Meer dan 20 jaar geleden gaf haar eigen lichaam aan dat er iets niet goed ging, Yvonne was chronisch moe. Omdat de onderzoeken in het medische circuit geen duidelijkheid gaven, is zijzelf op onderzoek uit gegaan. Door de verandering van haar voedingspatroon kon zij snel weer functioneren en is zij volop gaan studeren. Dit heeft geresulteerd in een vijftal boeken Bekijk de boeken en de Oerslank organisatie. Op dit moment is Yvonne directeur en hoofddocent bij het OPFG, een vernieuwende onderwijsorganisatie op het gebied van de leefstijlgeneeskunde. Wil je daar meer over weten? Neem hier een kijkje op de site van de opleiding

Laatste berichten van Yvonne van Stigt (toon alles)