Ja echt, letterlijk en figuurlijk: de koek is op, de rek is eruit en het kan zo niet langer. Dat lijkt de boodschap van de natuur die we nu door een virus onder onze neus geduwd krijgen.
We hebben in de afgelopen 75 jaar in het grootste deel van Europa na een heftige oorlogstijd onze wereld weer kunnen opbouwen met behulp van technologie, chemie en wetenschap. We zijn met een snelheid die in de evolutie nog nooit eerder is voorgekomen, terechtgekomen in een mismatch tussen een welvaartsmaatschappij en het originele ontwerp van de mens.
Laat dat even doordringen.
Van een maatschappij met weinig welvaart en veel lichamelijke beweging zijn we in zeer korte tijd terechtgekomen in een maatschappij met overvloed, veel stress en een veelal zittend bestaan. De huidige jeugd vindt het normaal om een supermarkt in te lopen om direct aan hun snaaibehoeftes te voldoen. Zij hebben geen idee dat hun grootouders nog opgroeiden met een boterham met tevredenheid of schuifkaas.
Kan het originele menselijke ontwerp die overvloed nog wel aan?
Ons lichaam heeft een aantal oude systemen om op problemen en uitdagingen te reageren. Zo hebben we een energieregulatie systeem, een stressregulatie systeem en een immuunsysteem. Maar we hebben bijvoorbeeld geen systeem om te kunnen dealen met een overvloed aan snelle suikers, een passief bestaan, WIFI straling, of een systeem wat genetische manipulatie vanuit ‘vaccins’ kan behappen. Simpelweg omdat we in de oertijd die systemen nog niet nodig hadden. Kunnen we als zoogdiersoort nog wel omgaan met deze nieuwe leefomstandigheden?
Heb je daar ooit over nagedacht?
Wat doen we ons lichaam aan? Weten we eigenlijk wel wat de gevolgen van alle nieuwe ontwikkelingen op de lange termijn zullen zijn?
We rennen van hot naar her, stoppen ons lichaam vol met zoetigheid en medicijnen om overeind te blijven, we slapen te kort, we ademen vervuilde lucht in en we bewegen zo min mogelijk.
Hoe lang dacht je dat we dit kunnen volhouden?
We staan nu op het punt dat we zullen moeten gaan nadenken of we willen doordenderen in de ‘maakbare’ wereld vol technologische en chemische oplossingen van de zogenaamde tekortkomingen van het menselijk lichaam. Of dat we een stap terug gaan doen en ons realiseren dat al die ontwikkelingen ons wel veel gebracht hebben, maar dat de kloof tussen de wereld waarin wij leven en de mogelijkheden van de mens steeds minder te overbruggen is.
Waar zijn we in beland?
Het lijkt dus wel alsof we nu op onze vingers getikt worden door een nieuw virus. Een virus wat voor gezonde mensen niet veel klachten geeft, maar voor zeer oude mensen en mensen met ‘onderliggend lijden’ fataal kan zijn.
Wat is dat onderliggende lijden dan? Zijn dat niet over het algemeen leefstijl gerelateerde aandoeningen? Eh, vaak wel (dus niet altijd).
Is dat verwijtbaar?
Nee, toch niet.
Ik vind het te makkelijk om met de vinger te wijzen naar de mensen die lijden aan leefstijl gerelateerde aandoeningen. Het is namelijk niet zo simpel dat je mensen de schuld kunt geven voor hun leefstijlkeuzes.
Voor velen is leefstijl geen keuze.
Wie in armoede leeft, zal in de westerse samenleving weinig mogelijkheden hebben om voor een gezonde leefstijl te kiezen. Maar ook voor wie niet in armoede leeft is de gedachte dat iemand bewust verkeerde keuzes maakt onterecht.
Ons lichaam is namelijk uitgerust met overlevingsstrategieën, het brein neemt vanzelf het roer over als er gevaar dreigt. Zo zal jouw brein in tijden van chronische stress vanzelf de behoefte aan zout en vet vergroten. De bijnier heeft juist in zo’n periode meer zout en vet nodig. Dat merken heel veel mensen aan een lage bloeddruk (die meestal juist als gezond gezien wordt).
Bij chronische laaggradige ontstekingen zal het lichaam (door het brein gestuurd) op zoek gaan naar snelle koolhydraten, ofwel zoetigheid.
Als dan die vette, zoute en zoete producten bij bergen opgestapeld liggen in de supermarkten moet je van goede huize komen om die verleiding te weerstaan.
De groep mensen die (misschien al eerder geconfronteerd met de fysieke grenzen) op zoek gegaan is naar een andere leefstijl dan hetgeen ons door de industrie en overheden wordt voorgespiegeld, zijn diegenen die roepen om verandering en bewustwording. Zij vinden het heel moeilijk om te zien dat je in het ziekenhuis kunt ontbijten met een witte boterham met chocoladevlokken, dat scholieren lunchen met croissantjes en red bull en dat er in pretparken wel volop fastfood, maar geen salade te krijgen is.
Nog schokkender is het voor hen om te horen dat artsen wel medicijnen blijven voorschrijven, maar hun patiënten geen passend voedingsadvies meegeven.
De ziekenhuizen stromen vol met (over het algemeen) mensen met diabetes, hart- en vaatziekten en kanker. Die mensen zijn het slachtoffer van onze maatschappij, maar hoeven dat niet te blijven.
Wie zich bewust wordt van de mismatch, zal op zoek gaan mogelijkheden om wel goed voor zichzelf te zorgen. Maar dat valt niet mee als je in armoede leeft en jezelf staande moet houden in een wereld vol verleidingen.
De koek is dus op, ook letterlijk. We zullen echt iets moeten veranderen.
Waar beginnen we?
Gedragsveranderingen krijg je alleen voor elkaar als er een noodzaak is voor die verandering. Is deze crisis nu wel voldoende noodzaak om de verandering in te zetten?
We kunnen met kleine stapjes echt al veel bereiken.
De overheid, de industrie en de consument zullen hierin allemaal hun steentje moeten bijdragen. Ik heb de indruk dat alle drie de partijen nu bij elkaar in de tang zitten. De overheid wil niet tegen de industrie ingaan, vanwege belangen, daardoor krijgt de consument van de industrie niet de juiste informatie en prikkels. (Ik hoor overigens veel te weinig van het Voedingscentrum in deze crisis.)
Als wij, consumenten, het heft in eigen hand nemen, kan er bottom-up een sterke roep komen om eerlijke voorlichting en gezonde producten.
Heel moeilijk hoeft dat niet te zijn. Laten we maar eens beginnen door eerlijk naar onze eigen gewoonten kijken: is het wel zo handig om een peuter dagelijks een chocoladecroissantje als ontbijt te geven? Besef je jezelf dat ontbijtgranen gewoonlijk bol staan van de suikers? Is het mogelijk om kinderen op school te laten trakteren met gezonde snacks in plaats van chips of cup cakes? Moeten we gezelligheid wel koppelen aan het eten van troostvoedsel? Is het zo moeilijk om meer groenten aan ons voedingspatroon toe te voegen? Of zullen we eens beginnen met zelf koken met verse producten in plaats van kant- en klaarproducten?
Maar ook de industrie kan met kleine veranderingen al bijdragen aan een betere gezondheid. Door bijvoorbeeld te stoppen met het promoten van zoetigheden op TV. Laten we de industrie ook eens eerlijk laten kijken naar de producten die zij voor ons als gezond presenteren. Zolang hazelnootpasta nog aanbevolen wordt als een product vol hazelnoten dat voor veel energie zorgt in de televisiereclame hebben we nog een lange weg te gaan.
Yvonne van Stigt, master in de klinische, Psycho, Neuro, Immunologie
Yvonne van Stigt
Laatste berichten van Yvonne van Stigt (toon alles)
- In één keer van je trauma af, kan dat? - 31 oktober 2021
- De diepere lagen van het ontstaan van lipoedeem - 24 oktober 2021
- Boos - 26 december 2020
- Verantwoordelijk - 19 december 2020
- Waarom wil niet iedereen een prikje? - 12 december 2020
Gezond eten is duur. Btw op groenten, noten e.d. zou afgeschaft moeten worden. Verzekeraars zouden supplementen moeten vergoeden. Meer voorlichting over een gezonde leefstijl en voeding is van overheidswege noodzakelijk. Op scholen zou het vak voedingsleer verplicht moeten zijn. Als all dit bovenstaande gerealseerd zou zijn, zou de bevolking veel gezonder zijn en een coronavirus minder toeslaan.
Wie in armoede leeft heeft wel keus en veel mogelijkheden om verse groente te kopen, zelfs groente uit blik of glas en diepvries is gezonder dan al die voor bewerkte voeding.
Maar ze nemen de klachten voor lief ik ga naar de dokter en krijg een pil en ga weer door.
In sportschool gehoord in ben nu 65 jaar ik heb diverse klachten maar dat heb je met ouder worden.
Net of het normaal is dat je van alles mankeerd als je ouder wordt.
En de gewoonte van de mensen veranderen niet door het virus, ik zie het in mijn familie, ze gaan niet anders eten of meer bewegen, en zie het in de supermarkt er word onzettend veel troep op de loopband gegooid.