We gebruiken allemaal teveel zout (natriumchloride). Dat is de boodschap die we regelmatig om onze oren krijgen. Het Voedingscentrum meldt het volgende: “Zout is de belangrijkste bron van natrium in onze voeding. Algemeen wordt aangenomen dat wanneer het gaat over de gezondheidseffecten van zout, het vrijwel altijd gaat over de effecten van het natrium. Natrium is belangrijk voor het regelen van de vochtbalans in het lichaam, het regelen van de bloeddruk en voor een goede werking van spier- en zenuwcellen. Het komt zelden voor dat mensen te weinig zout binnenkrijgen. Te veel zout eten kan leiden tot een hoge bloeddruk. Een hoge bloeddruk verhoogt de kans op hart- en vaatziekten.“
Wanneer je dit leest, lijkt het logisch dat we mensen adviseren om minder zout te gebruiken. Tenminste….
O jee, nee toch? Klopt het niet wat het Voedingscentrum schrijft?
O wacht even, geen paniek. Jawel, voor de gemiddelde Nederlander klopt het wel, maar er zijn ook echt mensen die wel te weinig zout gebruiken. Laat me het verduidelijken.
De gemiddelde Nederlander krijgt meer dan 4,75 gram zout per dag binnen. Het merendeel daarvan is afkomstig uit bewerkte producten. Vleeswaren, brood, kaas, soepen uit blik, kruidenmengsels, kant-en klaar maaltijden, chips, zoute nootjes, snacks, fast food en dergelijke. Eén kant-en klaarmaaltijd kan de dagelijkse dosis van zo rond de drie gram al overschrijden.
Wanneer je al die bewerkte rommel (excusez le mot) niet eet, bestaat de kans dat je te weinig zout binnen krijgt. Mensen die bewust met voeding omgaan en veel groenten eten en weinig zout toevoegen lopen daardoor een risico op klachten door een tekort aan natrium en een tekort aan chloride.
De balans tussen natrium en kalium wordt door ons lichaam heel nauw gereguleerd. Wanneer we teveel van het een binnenkrijgen, wordt de natrium/kalium balans verstoord en zorgt het lichaam dat de balans weer hersteld wordt. In de oertijd was de kans dat je meer kalium binnenkreeg dan natrium redelijk groot, tenzij je aan zee leefde. Zout was eeuwenlang een schaars product, maar kaliumrijke voedingsmiddelen zijn bijna altijd veel voorhanden geweest.
De voedingskeuze van de moderne mens is niet meer te vergelijken met die van de oermens, behalve wanneer je de moderne voeding (nou ja, zeg maar vulling) vaarwel zegt en terug gaat naar oude principes.
Wanneer je als gezondheidsfanaticus erg veel kaliumrijke producten eet (groenten en zo) en erg weinig natriumrijke producten, zal het lichaam kalium gaan uitscheiden om de balans te behouden.
Het hormoon wat deze balans bewaart is aldosteron, dat wordt geproduceerd in de bijnier.
Begin je al te vermoeden waar ik naar toe ga?
Bij langdurige stress, of langdurige ontstekingen of allergieën komt de bijnier onder druk te staan en bestaat de kans dat de bijnier minder goed gaat werken. Een van de kenmerken van een bijnierprobleem is dan ook een lage bloeddruk, maar ook het ontstaan van allergieën. Dat is verklaarbaar door het feit dat het bijnierhormoon cortisol het immuunsysteem onderdrukt en zorgt dat er geen allergische klachten ontstaan.
Wanneer de bijnier minder goed functioneert, zie je dat niet alleen de cortisolproductie afneemt, maar ook die van de andere bijnierhormonen, waaronder aldosteron.
Zo heb ik heel lang geleden al waargenomen dat mijn cliënten met een lage bloeddruk en allergische verschijnselen opknapten van zeezoutvoetenbadjes of het zwemmen in zee. Het is zelfs mogelijk dat je heel heftig reageert op zo’n zoutboost, mensen met ‘adrenal fatigue’ (nee, dat noem ik geen bijnieruitputting je kunt hier lezen waarom niet) hebben over het algemeen veel baat bij een klein beetje extra zout.
Je zou kunnen concluderen dat voor de meeste mensen met een westers voedingspatroon het minderen met (natrium)zout gunstig is, maar dat mensen die last hebben van een lage bloeddruk en weinig knutselvoeding gebruiken op moeten letten of zij niet te weinig natrium binnen krijgen.
Het is dus allemaal een kwestie van balans.
Yvonne van Stigt, master in de klinische Psycho, Neuro, Immunologie
Wie meer wil weten over deze interessante materie is welkom bij onze scholingsdagen.
Yvonne van Stigt
Laatste berichten van Yvonne van Stigt (toon alles)
- In één keer van je trauma af, kan dat? - 31 oktober 2021
- De diepere lagen van het ontstaan van lipoedeem - 24 oktober 2021
- Boos - 26 december 2020
- Verantwoordelijk - 19 december 2020
- Waarom wil niet iedereen een prikje? - 12 december 2020
Ik ben de laatste tijd gevoelig geworden voor veel van de dingen die ik (bijna) dagelijks at. Ik eet amper bewerkt voedsel en deed bijna nergens zout op. Ik heb ook een vrij lage bloeddruk, wel binnen gezonde waarden.
Onlangs heb ik een maand het AIP dieet gevolgd waar ik vanwege gebrek aan alternatieve smaakmakers weer redelijk wat zout ben gaan gebruiken, dat verbeterde de problemen wel iets. Hoe lang duurt het voor je lichaam herstelt is? Ik heb ook langdurige stressklachten, dat zal niet meehelpen lijkt me.
Joas, een natrium/kalium tekort kan snel verholpen zijn als de oorzaken waardoor het ontstaan is, zijn opgelost. Wanneer je daar jaren mee bezig bent, is er nog iets aan de hand wat je moet onderzoeken.